Co samolot wykorzystuje jako paliwo?

Data publikacji: 11 listopada 2019

Każdego dnia setki tysięcy pasażerów cieszą się z tanich lotów. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę dzięki czemu może wybrać się w wymarzony lot. Również niewielu amatorów podróży wie, ile kosztuje paliwo lotnicze wykorzystywane w samolotach linii lotniczych.
Samoloty wykorzystują paliwo lotnicze do silników odrzutowych, którego głównym składnikiem jest nafta, zasadniczo różni się od tego wykorzystywanego w silnikach samochodowych. Przede wszystkim, paliwa lotnicze mają niższą temperaturę krystalizacji, co pozwala na całoroczne korzystanie z paliwa. Różnice objawiają się również w sposobie produkcji – paliwo lotnicze jest wytwarzane trochę inaczej niż samochodowe.

Jak powstaje paliwo lotnicze?

Paliwa lotnicze dzielimy na dwa rodzaje: te do silników tłokowych oraz te do silników turbinowych. To właśnie te drugie są wykorzystywane częściej z uwagi na mnogość lotów pasażerskich. Zupełnie inaczej produkuje się paliwo do samochodów, a zupełnie inaczej paliwo lotnicze. Skład tego drugiego to mieszanina alkanów, cykloalkanów, arenów oraz alkenów.
Paliwa lotnicze są znacznie droższe w produkcji z uwagi na konieczność stosowania bardziej zaawansowanej technologii niż przy produkcji paliw samochodowych. Możemy podzielić paliwa lotnicze – rodzaje jakie wyróżniamy to niskoołowiowe, ołowiowe i bezołowiowe. W procesie produkcji ropa naftowa, (np. paliwo lotnicze jet A-1) jest oczyszczana oraz wzbogacana. W dużym uproszczeniu – w rafinerii ropa naftowa jest gotowana, a jej frakcje rozdzielają się w zakresach temperatur. Paliwo lotnicze to ropa naftowa destylująca w zakresie 180-300 stopni Celsjusza.

Czy paliwo lotnicze łatwo się zapala?

Podczas produkcji, paliwo lotnicze jest wzbogacane o substancje, które modyfikują temperatury zamarzania oraz zapłonu. Standardowa benzyna płonie przy około 20 st. Celsjusza, natomiast paliwo lotnicze przy temperaturze około 50 st. Celsjusza.
Paliwo lotnicze jest oczywiście łatwopalne i bardziej kaloryczne niż samochodowe – po to, by podczas spalania uwalniało się więcej energii, która jest wymagana do lotu. Odporność benzyny na spalanie oznacza liczba oktanowa. Również tutaj występuje różnica, gdy porównujemy paliwa samochodowe oraz paliwo lotnicze. Oktany w tym drugim są mniej liczne niż w benzynie samochodowej.

Dlaczego paliwo lotnicze jest tak drogie?

Linia lotnicza decydując się na tankowanie do pełna, musi liczyć się z ogromnymi wydatkami. Ile dokładnie kosztuje paliwo lotnicze? Cena za litr nie jest zawrotna – jest niższa niż za olej napędowy czy benzynę samochodową. Jednakże, samoloty jako ogromne środki transportu spalają niesamowite ilości litrów paliwa lotniczego.
Zatankowanie największego pasażerskiego samolotu świata – Airbusa A380 – wiąże się z wydatkiem… 1,82 miliona złotych brutto. W jego baku mieści się aż 320 tysiące litrów – paliwo lotnicze mimo bycia wysokokalorycznym, jest pochłaniane przez samoloty błyskawicznie. Paliwo lotnicze Jet A-1, czyli to stosowane najczęściej w lotach pasażerskich, kosztuje około 4,60 zł za litr już z akcyzą. Są również droższe odmiany, np. paliwo lotnicze AvGas – cena za litr to 8,12 zł, z uwagi na dużo większe spalanie podczas lotu.
Dlaczego paliwo lotnicze jest takie drogie? Po pierwsze, sposób produkcji. Paliwo lotnicze do silników odrzutowych posiada dużo bardziej zaawansowany technologicznie proces produkcji, który wymaga od producentów podniesienia cen za jeden litr. Inny powodem tak wysokich cen paliw lotniczych są obostrzenia, regulacje i ogólne przepisy dotyczące bezpieczeństwa – zarówno przechowywania, jak i wykorzystywania.

Czy samoloty zanieczyszczają bardziej niż samochody?

Nie da się ukryć, że lotnictwo ma wpływ na nasz klimat. Paliwo lotnicze inaczej działa na atmosferę niż samochodowe, ale definitywnie wpływa na poziom emisji CO2 do atmosfery. Jednak warto się zastanowić, czy samoloty zanieczyszczają środowisko bardziej niż samochody?
Spalane paliwo lotnicze nie tylko zwiększa emisję CO2, ale również tlenków azotu, siarki i sadzy. Samoloty podróżują na dużych wysokościach, a wydalając tam substancje powstałe w wyniku spalania paliwa, tworzą chmury pierzaste, czyli cirrusy. One z kolei mają działanie podgrzewające na atmosferę, zwłaszcza nocą.
Sektor lotniczy ma na sumieniu około 5% globalnego ocieplenia będącego wynikiem działania ludzkiego. Liczba lotów cały czas wzrasta i efekty te będą rosnąć. Nie tylko paliwo lotnicze i jego spalanie przyczynia się do zanieczyszczenia powietrza. Tutaj zdecydowanie większy wpływ na środowisko ma samolot niż samochód – każdy lot to kilogramy śmieci i niewykorzystanego jedzenia. Same linie Fly Emirates przygotowują dziennie 180 tysięcy posiłków, z których do końca wykorzystana jest może połowa. Z drugiej strony, samolotem podróżuje dużo więcej pasażerów podczas jednego lotu niż podczas trasy samochodem. Szacuje się, że w Polsce na 1 samochód przypada około 1,4 pasażera – to niewiele, a emisja związana ze spalaniem paliwa jest wysoka.