Jak samoloty komunikują się z ziemią?

Data publikacji: 11 listopada 2019

Jeszcze 100 lat temu ciężko byłoby uwierzyć w turystyczne latanie samolotami. A na pewno nie na taką skalę jak obecnie. Tylko polskie lotniska obsługują miliony pasażerów rocznie – nie wspominając już o globalnych statystykach. Nic dziwnego – podróże lotnicze są najbezpieczniejszym sposobem transportu, bowiem odsetek wypadków jest bardzo niski – rozbija się jeden na 29 milionów lotów. Jak to się dzieje, że przy takiej liczbie samolotów podróżujących w tym samym momencie, nie dochodzi do żadnych zderzeń? Jak samoloty komunikują się z ziemią i są nawigowane?

Czy GPS działa w samolocie i czy używają go piloci?

Stworzony przez Stany Zjednoczone – a dokładniej ich Departament Obrony – system GPS stał się nieodłącznym systemem nawigacji na całym świecie. Jest to system nawigacji opierający się na sygnałach wysyłanych przez satelity – dostarcza on informacji o aktualnym położeniu użytkownika danego urządzenia wyposażonego w GPS.
Często pojawia się pytanie, czy GPS działa w samolocie, a przede wszystkim – czy można używać GPS w samolocie? Niektórzy podróżnicy chcą go wykorzystać jako sposób na śledzenie lotów – swojego bądź znajomych. GPS sam w sobie nie wysyła sygnału, tylko odbiera go z satelity. Dlatego nie wpływa on w żaden sposób na komunikację samolotu z ziemią, natomiast pozwala na śledzenie lotów. Ważne jest, by używać urządzenia tylko GPS – smartfony nie będące w trybie samolotowym mogą nadawać sygnał zakłócający pracę elektroniki w samolocie.
W samolotach również wykorzystywany jest system nawigacji GPS – głównie do sprawdzania położenia maszyny względem ziemi. Korzystają z niego piloci oraz wieża kontrolna.

Jaka jest najlepsza strona internetowa do śledzenia lotów?

Nie tylko latanie stało się bardzo popularne. Niektórzy oddają się nowej rozrywce, jaką jest… śledzenie lotów. Dzięki technologii GPS i nie tylko, mamy możliwość obserwowania w jakim miejscu znajduje się dany samolot. Istnieje wiele stron umożliwiających śledzenie lotów. LOT, Ryanair, a może prywatna awionetka? Każdy lot jest rejestrowany i możliwy do sprawdzenia. Tylko jak wybrać tę najlepszą stronę? Dużą popularność zyskała strona Flightradar, umożliwiająca śledzenie lotów po numerze lotu, jak również po miejscu odlotu i przylotu. W Polsce używana do śledzenia lotów jest także strona Esky.

W jaki sposób kontrolerzy ruchu lotniczego śledzą samoloty?

Kontrolerzy ruchu lotniczego to prawdziwi bohaterowie, którzy nie noszą peleryn. Bez nich niemożliwe byłoby bezkolizyjne i bezpieczne nawigowanie po niebie tylu maszyn. Na każdym lotnisku znajduje się wieża kontrolna, w której grupa specjalistów pomaga samolotom znaleźć bezpieczną drogą, a także wylądować.
Do głównych zadań kontrolerów należy śledzenie samolotów. Lufthansa, LOT, Wizzair – nieważne z usług jakiej linii lotniczej korzystamy, ich samoloty współpracują z kontrolerami i są od nich zależne. Kontrolerzy bazują na stacjach radiowych rozsianych po kraju, a także wykorzystują sygnał z satelit GPS – samoloty są wyposażone w ich odbiorniki.

Czy można śledzić loty wojskowe?

Wszystkie operacje wojskowe, zwłaszcza te wykorzystujące zaawansowaną technologię, są ściśle chronione. Z tego względu nie jest możliwe śledzenie lotów wojskowych na popularnych stronach internetowych. Z uwagi na bezpieczeństwo i działania antyszpiegowskie, odloty i przyloty samolotów wojskowych nie są rejestrowane. Nie odbywają się też z reguły z publicznych lotnisk.

Jak samolot może zniknąć z radaru?

Mimo nieustannego rozwoju technologii, zdarzają się przypadki zniknięć samolotów z radarów – jak chociażby Boeinga 777 linii Malaysia Airlines. Jak to możliwe, jeśli wszystko podlega cyfrowym procedurom?
Wynika to między innymi ze stosowania wiekowych, archaicznych radarów radiowych. Nie zawsze do nawigacji samolotu wykorzystywany jest przez cały czas system GPS. Bardzo łatwo stracić samolot z radaru stacjonarnego, gdy przelatuje on np. nad oceanem – nie tylko jest daleko od jakiejkolwiek wieży radarowej, ale też w namierzeniu go przeszkadza krzywizna planety.
Jak się okazuje, nawet jeśli samoloty są wyposażone w GPS, śledzenie lotów nie jest możliwe, bo nie mają modułu pozwalającego im na przesyłanie swojej pozycji do kontroli lotów. To przyczynia się do ewentualnych zniknięć podniebnych maszyn z radarów kontrolerów.